- Algemene informatie
- Criteria
- Aanvraag
- Controlesysteem
- Transparantie
- Representativiteit
- Classificatie
- Bronnen
Naam Forest Stewardship Council (FSC)
Dit label behoort tot de productgroep hout
Algemene informatie
Wat betekent dit label ? FSC staat voor Forest Stewardship Council. Producten met een FSC-label bevatten hout dat afkomstig is van bossen die een certificaat hebben verkregen omwille van het duurzaam beheer. Naast boscertificatie kan ook certificatie worden verkregen voor de controleketen (Chain of Custody, CoC). Eind juli 2007 voldoen 877 bossen aan de FSC-principes en -criteria. Samen vertegenwoordigen ze 89 miljoen hectaren bos. Wereldwijd zijn er 6536 CoC-certificaties toegekend (zowel van individuele bedrijven als groepcertificaties). Het FSC Pure Label mag enkel gebruikt worden indien het product uit 100% FSC-gecertificeerd materiaal bestaat. Het FSC Mixed Label geeft aan dat het product uit een productproces komt waarbij FSC-gecertificeerd materiaal, gerecycleerd materiaal en/of materiaal uit andere gecontroleerde bronnen gebruikt worden. Het FSC Recycled Label tenslotte geeft aan dat het product uit 100% postconsumptie gerecycleerd materiaal bestaat.
Wie beheert dit label ? Forest Stewardship Council
De dragende organisatie is de Forest Stewardship Council. Dit is een internationale organisatie met als missie het promoten van een wereldwijd, milieuvriendelijk, sociaal verantwoord en economisch leefbaar bosbeheer. De leden van FSC zijn vertegenwoordigers van milieu- en sociale groeperingen, de houtsector en -handel, de papiersector, inheemse volkeren en bosgroeperingen over de hele wereld. De Algemene Vergadering bevat 677 leden, opgedeeld in drie kamers (sociaal, milieu en economisch) die elk 33,3% van de stemmen vertegenwoordigen. Binnen elke kamer is er een gelijkwaardige opdeling tussen landen uit het noorden en het zuiden. Beslissingen worden genomen bij absolute meerderheid (66,7% van de stemmen). Het hoofdkantoor van FSC bevindt zich in Bonn (Duitsland).
Waar kan je terecht voor uitgebreide informatie ?
vzw Fair Timber - FSC België
Dutselhoek 47A
3220 Holsbeek
tel.: 016/22.61.37
fax: 016/30.83.66
info@fair-timber.be
Het label bestaat sedert 1993
Geschiedenis van het label In 1990 was er in Californië (VS) een bijeenkomst van vertegenwoordigers uit de houtindustrie, milieubeweging en mensenrechtenorganisaties. Zij waren van mening dat er nood was aan een geloofwaardig systeem om hout afkomstig van duurzame bossen te herkennen. Deze vergadering kwam tot de conclusie dat er voor het opzetten van zo'n systeem globaal consensus moest zijn over de betekenis van duurzaam bosbeheer. Bovendien zouden onafhankelijke audits het bosbeheer moeten controleren. Om dit alles te organiseren, was er nood aan een wereldwijde koepelorganisatie, die de naam Forest Stewardship Council (FSC) zou krijgen. FSC werd opgericht in 1993 door diverse milieu-organisaties, organisaties voor het behoud van bossen, de houtindustrie en organisaties voor boseigenaars, organisaties die opkomen voor de rechten van inheemse volkeren en certificatie-organisaties voor houtproducten, afkomstig uit 25 landen. Intussen heeft FSC leden in zowat 80 landen.
Is het label ontstaan via een wet? neen
Criteria
Bevat het label sociale criteria ?
Ja. FSC heeft een lijst opgesteld van tien algemene principes en criteria voor verantwoord bosbeheer, die gelden voor alle bostypen. Samen vormen ze de minimumvoorwaarden voor alle bossen. Ze worden door nationale FSC-werkgroepen verder gedetailleerd en verfijnd volgens de plaatselijke situatie.
Op sociaal vlak wordt veel aandacht besteed aan de rechten van inheemse gemeenschappen die in het bos wonen of van het bos afhankelijk zijn voor hun levensonderhoud. Inheemse gemeenschappen hebben het recht om rechtstreeks betrokken te worden bij de controle van het bosbeheer in hun gebied. Het bosbeheer mag hun hulpbronnen niet aantasten. Locaties met een cultureel of religieus belang worden geïdentificeerd, erkend en beschermd. Indien gebruik wordt gemaakt van traditionele kennis over soorten of bepaalde vormen van bosbeheer, worden lokale gemeenschappen daarvoor gecompenseerd.
Ook de relatie met de lokale gemeenschappen en de arbeidersrechten zijn van belang. Het bosbeheer moet het sociale welzijn van bosarbeiders en lokale gemeenschappen ook op lange termijn blijven garanderen. De lokale gemeenschap moet tewerkstellingskansen krijgen. Het bosbeheer moet voldoen aan alle wettelijke voorzieningen inzake gezondheid en veiligheid van de werknemers en hun families. Er is vakbondsvrijheid, conform de ILO conventies 87 en 98. Het managementsplan voorziet mechanismen voor klachtenbehandeling. Eerlijke compensatie wordt voorzien in het geval van schade aan eigendommen of hulpbronnen van lokale gemeenschappen. Maatregelen moeten worden getroffen om dergelijke schade te vermijden.
Bevat het label milieucriteria ?
Ja. FSC heeft een lijst opgesteld van tien algemene principes en criteria voor verantwoord bosbeheer, die gelden voor alle bostypen. Samen vormen ze de minimumvoorwaarden voor alle bossen. Ze worden door nationale FSC-werkgroepen verder gedetailleerd en verfijnd volgens de plaatselijke situatie.
FSC verwacht dat internationale overeenkomsten (zoals CITES, ITTA, de biodiversiteitsconventie) worden gerespecteerd in de landen die ze hebben ondertekend.
Het bosbeheer biedt bescherming voor de biodiversiteit van het bos, de waterhuishouding en de bodem. Kwetsbare zones worden afgebakend en extra beschermd. Ecologische functies (bosregeneratie, diversiteit, enz.) worden bewaard, verbeterd of hersteld. Er zijn richtlijnen om erosie tegen te gaan of bosschade als gevolg van ondermeer kap te beperken. Managementsystemen worden opgezet om het gebruik van chemische pesticiden te vermijden. De meest schadelijke pesticiden mogen niet gebruikt worden, hetzelfde geldt voor genetisch gemodificeerde organismen. Afval wordt op een verantwoorde wijze afgevoerd. Eventueel gebruik van exotische soorten wordt nauwgezet gecontroleerd om nadelige ecologische schade te vermijden. Omzetting van bos in plantaties of ander landgebruik wordt slechts in uitzonderlijke situaties in beperkte mate toegestaan.
Onder FSC moeten bossen met grote beschermingswaarde (High Conservation Value Forests) worden geïdentificeerd en erkend. Dergelijke bossen genieten bijkomende bescherming, waarbij steeds het voorzorgsprincipe wordt gehanteerd.
Voor bosaanplantingen gelden bijkomende voorwaarden inzake de keuze van de soorten, IPM (Integrated Pest Management), bodemvruchtbaarheid, enz. De aanleg ervan mag geen bijkomende druk leggen op natuurlijke bossen.
Bevat het label economische criteria ?
Ja. FSC heeft een lijst opgesteld van tien algemene principes en criteria voor verantwoord bosbeheer, die gelden voor alle bostypen. Samen vormen ze de minimumvoorwaarden voor alle bossen. Ze worden door nationale FSC-werkgroepen verder gedetailleerd en verfijnd volgens de plaatselijke situatie.
FSC gecertificeerde bossen moeten economisch leefbaar zijn, ook op lange termijn. De verschillende producten van het bos moeten efficiënt gebruikt worden. De nodige investeringen moeten gedaan worden om de ecologische productiviteit van het bos te behouden. On-site behandeling dient zoveel mogelijk vermeden te worden om schade te beperken. Bosbeheer moet in de eerste plaats de lokale economie versterken.
Afhankelijkheid van één enkel bosproduct moet worden vermeden. Het bosbeheer zal rekening houden met alle functies die het bos biedt (bv. visserij). Bij de kap moet rekening gehouden worden met het regeneratievermogen van het bos.
Bevat het label criteria over de kwaliteit van het eindproduct ? Neen
Bevat het label criteria die van belang zijn voor de gezondheid van de consument ? Neen
Bevat het label criteria over de wijze waarop met de klant wordt gecommuniceerd ? Neen
Vind je de criteria terug op de website van het label ? ja, http://www.fsc.org/fsc-rules.html
Hoe bindend zijn de criteria ? De criteria zijn minimum normen waar aan moet worden voldaan. De algemene principes en criteria worden op lokaal niveau verfijnd en geconcretiseerd, rekening houdend met de lokale situatie.
Zijn de criteria opgesteld in overleg met alle stakeholders ? ja
De Algemene Vergadering van FSC is opgedeeld in drie kamers (sociaal, milieu en economisch) die elk 33,3% van de stemmen vertegenwoordigen. Binnen elke kamer is er een gelijkwaardige opdeling tussen landen uit het noorden en het zuiden. Beslissingen worden genomen bij absolute meerderheid (66,7% van de stemmen).
Worden de criteria regelmatig geactualiseerd ? ja
De leden kunnen de internationale principes en criteria wijzigen. De nationaal erkende standaarden, aangepast aan de lokale omstandigheden, worden om de vijf jaar herzien.
Worden criteria per productgroep opgesteld ? neen
Hout en houtproducten (waaronder ook papierproducten), maar ook andere bosproducten waaronder kurk en andere NTFP's (non timber forest products).
Wordt bij het opstellen van de criteria rekening gehouden met de herkomst van het product ? ja
De algemene FSC-principes en criteria worden op nationaal niveau verfijnd en aangepast aan de lokale situatie.
Zijn de criteria gebaseerd op een onderzoek van de effecten van alle fasen in de keten van het product, m.a.w vanaf de grondstoffase tot de afvalfase ? neen
Zijn de criteria gebaseerd op de resultaten van een volledige levenscyclusanalyse van het product ?
| Sociaal | Milieu | Economisch | |
| LCA | |||
| Grondstoffen | x | x | x |
| Productieprocessen | |||
| Transport | |||
| Gebruiksfase | |||
| Afvalfase |
Commentaar:
De criteria hebben betrekking op de wijze waarop het bos geëxploiteerd wordt.
Daarnaast zijn er ook voorwaarden voor de controleketen (Chain of custody, CoC). Elke onderneming die FSC-gelabelde producten verkoopt, zorgt voor een controleketen waarmee de herkomst van het hout kan worden getraceerd. Dit kan gaan om een materiële scheiding (bv. in bedrijven die enkel werken met FSC gelabeld hout) ofwel kan het procentsgewijs worden aangetoond (een bedrijf dat x% gecertificeerd hout aankoopt, mag na verwerking ook x% gecertificeerd hout verkopen), waarbij vermenging met hout uit niet-gecertificeerde bossen mogelijk is. Dit laatste kan enkel voor producten binnen dezelfde productgroep. Zo'n productgroep bestaat uitsluitend uit productlijnen die geen verschillen vertonen op vlak van houtsoort, kwaliteit en/of waarde.
Het CoC-lastenboek voorziet ook dat vermenging niet mogelijk is met hout afkomstig van illegale houtkap, bossen waar sociale conflicten zijn, kaalkap, bossen waar ggo's gebruikt worden of ongecertificeerde bossen met hoge beschermingswaarde.
Aanvraag
Waar kan je als bedrijf terecht om een label aan te vragen ?
vzw Fair Timber - FSC België
Bart Holvoet
Dutselhoek 47A
3220 Holsbeek
tel.: 016/22.61.37
fax: 016/30.83.66
info@fair-timber.be
Hoe verloopt de aanvraagprocedure ? Geïnteresseerde boseigenaars (boscertificatie) of houtverwerkingsbedrijven (CoC-certificatie) nemen contact op met één van de geaccrediteerde controle-organisaties. Die vragen algemene basisinformatie op om een schatting te kunnen geven van de kosten en de verdere timing. Informatie met de precieze vereisten voor certificatie wordt vervolgens opgestuurd.
Wat kost het label voor het bedrijf ? De kostprijs is van verschillende factoren afhankelijk (type certificatie, omvang,...). Om de kosten te beperken, kunnen kleine bedrijven een groepscertificering aanvragen. Dit geldt zowel voor boscertificering als voor CoC-certificatie.
Hoe vaak moet het label vernieuwd worden ? Boscertificatie en CoC-certificatie zijn vijf jaar geldig. Er is een jaarlijkse controle. Na vijf jaar moet het contract worden vernieuwd.
Controlesysteem
Wordt het label extern gecontroleerd ? ja
Wie controleert het label ? Een lijst met erkende controle-organisaties is weergegeven op: http://www.accreditation-services.com/accreditation_of_cbs.html
Gebeurt de controle onafhankelijk van het bedrijf dat het label aanvraagt ? ja
Gebeurt de controle onafhankelijk van de organisatie die het label beheert ? ja
De aanvrager betaalt de controle-organisatie ? neen
Is de controle-organisatie geaccrediteerd ? ja
Controle-organisaties worden geaccrediteerd door Accreditation Services International (ASI). ASI voorziet een regelmatige monitoring van de FSC geaccrediteerde controle-organisaties.
Gebeurt de controle op basis van een lastenboek ? ja
http://www.fsc.org/fsc-rules.html
Hoe verloopt de procedure om een certificaat te verkrijgen ? Er wordt een overeenkomst ondertekend met een geaccrediteerde controle-organisatie, die vervolgens een audit verricht om na te gaan of wordt voldaan aan de minimum vereisten. Er wordt een auditrapport opgesteld, dat de basis vormt van de beslissing om het certificaat al dan niet toe te kennen. Bij een positieve beslissing kan het FSC-certificaat vijf jaar gebruikt worden, waarna het moet worden vernieuwd.
Wordt er ook na toekenning van het label gecontroleerd ? ja
Er wordt tenminste een jaarlijkse controle gedaan. Daarnaast kunnen onaangekondigde bezoeken plaats vinden.
Worden er maatregelen genomen in geval van inbreuken tegen de criteria ? ja
Houders van een certificaat (zowel boscertificaat als CoC-certificaat) kunnen een zgn. CAR (corrective action request) krijgen. Minor CAR's moeten in orde worden gebracht binnen een welbepaald tijdsbestek, maar ze resulteren niet in een stopzetting van het certificaat. Major CAR's kunnen wel leiden tot intrekking van het certificaat. Minor CAR's kunnen worden omgezet in major CAR's indien ze niet degelijk worden opgevolgd.
Transparantie
Kan het volledige lastenboek opgevraagd worden ?
Via de website
Kunnen de algemene criteria opgevraagd worden ? ja
Hoe ? website
Kan je een lijst bekomen van de producten of diensten die het label dragen ? ja
http://www.ikzoekfsc.be/nl/home_1.aspx
Worden de controleresultaten openbaar gemaakt ? ja
Auditrapporten, opgemaakt in het kader van boscertificatie, zijn minstens als samenvatting publiek toegankelijk. Ze kunnen worden opgevraagd bij de controle-organisaties en zijn meestal beschikbaar via hun website.
Is de werking van de beheerder transparant ? ja
De jaarrapporten worden gepubliceerd op de website van FSC.
Is de beheerder van het label onafhankelijk van de verkoop ? gedeeltelijk
Het beheer van het label ligt in handen onder andere producenten en boseigenaars. Hierdoor is de beheerder slechts gedeeltelijk onafhankelijk van de verkoop.
Representativiteit
Dit label wordt mondiaal toegekend.
Classificatie
Dit label is een privaat, collectief, gecontroleerd label.